Yanlış SEO danışmanıyla çalışmak para kaybetmekten öte zarar verebilir: kötü uygulamalar Google cezasına, içerik kalitesi düşüşüne ve aylar boyunca kaybedilen sıralama pozisyonuna yol açabilir. Doğru seçim ise işletmenizin en değerli uzun vadeli dijital varlığını — organik trafiği — inşa eder.
Bu rehber; bir danışman araştırmaya başlamadan önce yapmanız gereken ön araştırmayı, görüşme sürecini, teklif değerlendirmeyi, sözleşme maddelerini, onboarding sürecini, çeyreklik performans değerlendirmesini ve ilişkiyi ne zaman sonlandırmanız gerektiğini kapsamlı biçimde ele almaktadır.
1. Ne Tür SEO Danışmanlığına İhtiyacınız Var?
Seçim sürecine başlamadan önce neye ihtiyacınız olduğunu netleştirmek gerekiyor. SEO danışmanlığı homojen bir hizmet değildir:
Teknik SEO odaklı danışmanlık: Sitenizde ciddi crawl sorunları, indexleme problemleri, Core Web Vitals başarısızlıkları veya hreflang hataları varsa teknik SEO uzmanlığı ön plana geçer. Bu profildeki danışman JavaScript rendering, log dosyası analizi, yapılandırılmış veri ve sunucu yapılandırması konularında rahat olmalıdır.
İçerik stratejisi odaklı danışmanlık: Organik trafiğiniz yok ama teknik sorun da yok ise içerik boşlukları ve topic cluster mimarisi kurulması ön plana geçer. Bu profil; anahtar kelime araştırması, intent analizi, editorial takvim yönetimi ve E-E-A-T iyileştirmelerini kapsar.
Lokal SEO danışmanlığı: Yerel müşteri arayan bir işletmeyseniz (klinik, restoran, hukuk bürosu), Google Business Profile optimizasyonu, yerel alıntı (citation) stratejisi ve bölgesel anahtar kelime hedeflemesi ön plana geçer.
Sektör odaklı danışmanlık: Sağlık, finans, hukuk gibi YMYL (Your Money Your Life) kategorilerinde deneyimi olmayan bir danışman ciddi hata yapabilir. E-E-A-T (Deneyim, Uzmanlık, Otorite, Güvenilirlik) sinyallerini bu sektörlerde nasıl güçlendireceğini bilmek ayrı bir uzmanlıktır.
Uluslararası SEO danışmanlığı: Birden fazla dilde veya ülkede faaliyet gösteriyorsanız hreflang, ccTLD yapılandırması, çok dilli içerik stratejisi ve uluslararası bağlantı profili yönetimi konularında deneyim kritiktir.
Bu beş boyuttan hangisi sizin için öncelikli? Bu sorunun cevabı, hangi danışmanı arayacağınızı belirler ve görüşme sorularınızı şekillendirir.
2. 12 Kritik Seçim Kriteri
Kriter 1: Vaka Çalışmaları ve Kanıtlanmış Sonuçlar
En önemli kriter bu. İyi bir SEO danışmanı somut sonuçları belgeler:
- Belirli bir proje için ne kadar trafik artışı sağlandı?
- Hangi anahtar kelimede kaçıncı pozisyondan kaçıncıya çıktı?
- Bu sonuç ne kadar sürede elde edildi?
- Trafik artışı gerçek dönüşüme (lead, satış, rezervasyon) yansıdı mı?
Kanıtlar GSC ekran görüntüleri, Analytics raporları veya Ahrefs/Semrush verisiyle desteklenmelidir. Yalnızca müşteri ifadelerine (testimonial) dayanan referanslar, ölçülebilir sonuç gösteremeyen bir danışmanın müşteri memnuniyetini öne sürmesidir. “Çok memnunum” ifadesi, somut rakamların yerini tutmaz.
Kriter 2: Sektör Deneyimi
Sağlık sektörü SEO’su ile e-ticaret SEO’su arasında köklü farklar vardır. Danışmanın sizinle benzer sektörlerde deneyimi varsa öğrenme eğrisi yoktur ve sektörünüzün algoritmik hassasiyetlerini — ilaç şirketleri için disclaimer gereksinimleri, avukat siteleri için güvenilirlik sinyalleri, hastane siteleri için medikal content yönetimi — bilir.
Sektörünüzde deneyimi yoksa bu bir engel değildir; ancak danışman bunu açıkça kabul etmeli ve nasıl yaklaşacağını somut biçimde açıklayabilmelidir.
Kriter 3: Teknik Yetkinlik
Danışmanla yaptığınız ilk görüşmede birkaç teknik soru sorun:
- “Sitenizin crawl budget’ını nasıl yönetirsiniz?"
- "Core Web Vitals’ı ne sıklıkla ölçersiniz ve düşük skoru nasıl düzeltirsiniz?"
- "Duplicate content sorununu nasıl ele alırsınız — canonical mi, noindex mi, redirect mi?"
- "JavaScript ile oluşturulan içeriklerin indexlenip indexlenmediğini nasıl kontrol edersiniz?”
Bu soruların cevabı “yapay zeka araçlarına sorarım” veya “teknik konularda başkasıyla çalışırım” ise teknik SEO konusunda sınırlı yetkinlik var demektir.
Kriter 4: İletişim Hızı ve Şeffaflığı
SEO projeleri ortalama 6–18 ay sürer. Bu süreçte düzenli iletişim kritiktir. Değerlendirme yapın:
- E-posta veya mesajlarınıza ne kadar sürede yanıt verdi?
- Teklifinde ne yaptığını mı, yoksa neden yaptığını mı açıkladı?
- Sorularınıza net mi, yoksa genel geçer mi cevap verdi?
- Olmayan şeyleri de söyleyebildi mi, yoksa her konuda iyimser mi görünüyor?
Kriter 5: Raporlama Kalitesi
Örnek rapor isteyin. İyi bir rapor şunları içerir:
- GSC ve GA4 verilerinden alınan gerçek sayılar
- Hedeflere göre ilerlemenin değerlendirmesi
- Neyin işe yarayıp neyin yaramadığının açıklanması
- Bir sonraki ay için somut aksiyon planı
- Açıklanamayan anomalilerin (beklenmedik trafik düşüşü veya artışı) analizi
Yalnızca “anahtar kelime sıralamalarınız iyileşti” yazan otomatik raporlar yeterli değildir. Rakamların arkasındaki yorumu sunan danışman, rakamları otomatik ileten danışmandan çok daha değerlidir.
Kriter 6: Kullandığı Araçlar
Endüstri standardı araçları kullanan danışmanla çalışın:
- Ahrefs veya Semrush: Backlink ve anahtar kelime analizi için
- Screaming Frog veya Sitebulb: Teknik SEO taraması için
- Google Search Console ve GA4: Performans takibi için
- PageSpeed Insights veya Lighthouse: Core Web Vitals için
- Surfer SEO veya Clearscope: İçerik optimizasyonu için (opsiyonel ama değerli)
- BrightLocal: Lokal SEO izleme için (lokal projeler)
Bu araçlar olmadan yapılan “SEO”, çoğunlukla tahmin üzerine kurulur.
Kriter 7: Veri Erişimi Konusunda Şeffaflık
Güvenilir bir danışman Google Search Console’a ve Analytics’e erişim ister — bu olmadan veriye dayalı karar almak mümkün değildir. Ancak erişimi sizden gizli tutmak yerine birlikte çalışmayı teklif etmelidir. Verileriniz size ait kalmalı, proje bittiğinde erişim devredilmelidir. Buna ek olarak: danışman bu araçların okuma erişimiyle yetinmeli, sahipliği kendinizde tutmalısınız.
Kriter 8: Rakip Analizi Yapabilmesi
İlk görüşmede “en güçlü rakibiniz kimdir?” sorusunu yanıtlamasını isteyin. İyi bir danışman:
- Rakiplerinizin organik trafik kaynaklarını analiz edebilmeli
- Onların sıralandığı ama sizin sıralanmadığınız kelimeleri bulabilmeli
- Rakiplerin backlink profillerini inceleyerek fırsatları tespit edebilmeli
- Bu boşlukları stratejiye dönüştürebilmeli
Kriter 9: Minimum Taahhüt ve Çıkış Koşulları
Bağlayıcı sözleşmeler normaldir, ancak makul olmalıdır. 1–3 aylık minimum taahhüt mantıklıdır. 12 ay boyunca hiç çıkış hakkı tanımayan sözleşmeler kuşkuyla karşılanmalıdır. İyi sözleşme şöyle görünür: 6 aylık minimum taahhüt, 30 gün önceden bildirimle çıkış hakkı.
Kriter 10: Verilerinizin Size Ait Kalması
Proje bittiğinde şunlar size kalmalıdır:
- GSC ve Analytics erişimi (siz oluşturmuştunuz; kalıcı olarak sizde)
- Hazırlanan strateji belgeleri ve anahtar kelime listeleri
- İçerik brifleri ve içerik takvimi
- Backlink raporları ve link edinim listesi
- Rakip analiz raporları
- Teknik denetim raporları
Bu verileri “ticari sır” olarak saklayan danışmanlar, sizi bağımlı kılmak istiyordur.
Kriter 11: Algoritma Güncellemelerine Yaklaşımı
”Son büyük Google algoritma güncellemesi hangileri sizin müşterilerinizi etkiledi ve nasıl tepki verdiniz?” sorusunu sorun. İyi bir danışman algoritma güncellemelerini takip eder, etkilerini ölçer ve müşteri stratejisini günceller. Hangi site tiplerinin hangi güncellemeden etkilendiğini de analiz ederek sektörünüzle ilgili riskleri önceden paylaşabilmelidir.
Kriter 12: Etik SEO Taahhüdü
”Black hat” taktikler (link satın alma, içerik döndürme, gizli metin, PBN ağları) kısa vadede işe yarayabilir ama Google cezası riskini artırır. Bunu açıkça sorun: “Hangi link edinim taktiklerini kullanıyorsunuz?” İyi bir danışman dijital PR, broken link building, misafir yazarlık (guest post), kaynak sayfası taktikleri, unlinked brand mention gibi “white hat” yöntemleri açıklayabilmelidir. “Özel ağlardan link alırız” ifadesi ciddi bir uyarı işaretidir.
3. Adayları Bulmadan Önce: 3 Aşamalı Araştırma Süreci
Bir danışmanla görüşmeye oturmadan önce — teklif almadan önce — hatta mesaj göndermeden önce — yapmanız gereken sistematik bir araştırma süreci vardır. Bu süreç sizi görüşmelerde çok daha güçlü bir konuma taşır.
Aşama 1: Dijital Ayak İzini İnceleyin
Google’da isimlerini aratın. Danışmanın adını, firma adını, “danışman adı + SEO” kombinasyonlarını aratın. Çıkan sonuçlar şunları söyler: sektörde referans gösteriliyorlar mı, olumsuz bir şikayet var mı, hangi platformlarda yer alıyorlar?
Kendi sitelerinin sıralamasına bakın. Bir SEO danışmanının kendi sitesi Google’da nasıl görünüyor? Ahrefs veya Semrush’a girerek alan adlarının organik trafik tahminini kontrol edin. “SEO danışmanı” gibi rekabetçi bir ifadede sıralanmak zorunda değiller; ancak hedef kitlelerini çekebilecekleri herhangi bir kelimede ölçülebilir organik varlıkları olmalıdır. Organik varlığı sıfır olan bir SEO danışmanı kendi kendini kanıtlayamamıştır.
LinkedIn profilini inceleyin. Kaç yıl sektördeler? Önceki işverenler kimleri? Sertifikaları (Google Analytics, Google Search, Semrush, HubSpot) güncel mi? Paylaşımları var mı ve içerikleri SEO bilgisini yansıtıyor mu?
Yayımladıkları içerikleri okuyun. Blog yazıları, LinkedIn makaleleri veya YouTube videolarına bakın. Yüzeysel “SEO nedir” türünden içerikler mi, yoksa gerçek bir problem çözmeye yönelik, veri destekli içerikler mi? İkinci grup danışmanlar genellikle işlerini daha derinlemesine düşünür.
Referans sitelere bakın. Clutch, Google Haritalar incelemeleri, Sortlist veya sektör forumlarındaki yorumları okuyun. Tek taraflı kusursuz değerlendirmeler yerine detaylı ve dengeli yorumlara dikkat edin.
Aşama 2: Referans Kontrol Protokolü
Danışman size referans göndermeden önce şunu söyleyin: “Benimle benzer sektörde çalıştığınız 2–3 eski müşteriyle konuşmak istiyorum.” Danışmanın bu talebi kabul etmesi ilk pozitif işarettir. Referans kontrol görüşmesinde şu soruları sorun:
Proje yönetimi hakkında:
- “Danışman size ne sıklıkla ulaştı ve iletişim kalitesi nasıldı?"
- "Anlaşmazlık yaşadınız mı? Nasıl çözüldü?"
- "Projenin başlangıcında belirlenen kapsama sadık kaldı mı?”
Sonuçlar hakkında:
- “Çalışmanın başında hangi hedefleri koydunuz?"
- "6. ayda ve 12. ayda nerede olduğunuzu söyleyebilir misiniz?"
- "Beklentileriniz karşılandı mı, karşılanmadı mı?”
Dürüstlük hakkında:
- “Danışman size hiç ‘bu işe yaramayacak’ veya ‘beklentinizi revize etmelisiniz’ dedi mi?"
- "İşe yaramayan bir stratejiyi hızlıca fark edip yön değiştirebildi mi?”
Tavsiye hakkında:
- “Şimdi tekrar seçiyor olsaydınız aynı danışmanı seçer miydiniz?"
- "Hangi tür işletmelere önermezsiniz?”
Bu son iki soru en açıklayıcı yanıtları verir. “Tavsiye ederim” demek kolaydır; “hangi tür işletmelere önermezdim” sorusu gerçek sınırları ortaya çıkarır.
Aşama 3: Canlı Teknik Değerlendirme
Görüşme sırasında danışmandan sitenizi — o an, gerçek zamanlı olarak — kısa bir analiz yapmasını isteyin. Örnek:
“Şu an birlikte GSC’yi açabilir misiniz ve bana sitemizdeki en büyük fırsatı 5 dakikada söyleyebilir misiniz?”
Ya da: “Screaming Frog veya bir araçla sitemizin ana sayfasını tarayıp ne gördüğünüzü anlatın.”
Bu test bir danışmanın gerçek zamanlı analitik düşünce biçimini, hangi verilere önce baktığını ve nasıl önceliklendirdiğini gösterir. Hazır sunum yapmaya alışık ama anlık analiz yapamayan danışmanlar bu testte sırılır.
4. Görüşmede Sormanız Gereken 10 Soru
1. “Sektörümde benzer müşteriniz var mı?”
Evet ise vaka çalışması isteyin. Yoksa nasıl öğreneceğini, kime danışacağını ve ne kadar sürede sektörü kavrayacağını açıklamasını isteyin.
2. “İlk 90 günde ne yaparsınız?”
Somut cevap: Teknik denetim → anahtar kelime araştırması → öncelik haritası → ilk içerik brifleri → hedef belirleme. Genel geçer cevap: “SEO analizi yapacağız, iyileştirmeleri uygulayacağız.” İkinci tip cevap, gerçek bir plan olmadığının göstergesidir.
3. “Bana aylık ne raporlarsınız?”
GSC’den alınan gerçek pozisyon verileri, trafik değişimleri, dönüşüm etkileri ve aylık aksiyon planı beklenmeli. “Otomatik rapor gönderirim” demesi yeterli değildir; yorumlayan ve öneride bulunan insan dokunuşu şart.
4. “Backlink profilimi nasıl güçlendirirsiniz?"
"Backlink satın alırız” veya “özel ağlardan link sağlarız” demesi kırmızı bayrak. “Dijital PR kampanyaları, broken link building, kaynak sayfası taktikleri, misafir yazarlık ve unlinked mention takibi” demesi olumlu işaret.
5. “Bir algoritma güncellemesi sıralamalarımı düşürürse ne yaparsınız?”
Panik değil analiz beklenmeli. Güncellemeden etkilenen sayfaları inceler, E-E-A-T veya teknik sorunları tespit eder, stratejiyi günceller ve size süreç boyunca şeffaf iletişim sağlar.
6. “Benden hangi erişimlere ihtiyacınız var?”
GSC, GA4, CMS erişimi talep etmeli. Hiç erişim istemeyenler veya “kendi araçlarımla çalışırım” diyenler veriye dayalı çalışmıyor demektir.
7. “Kaç aktif müşteriniz var ve bana ne kadar zaman ayırabilirsiniz?”
Freelance danışmanların kapasitesi sınırlıdır. 15–20’nin üzerinde aktif müşterisi olan birinin size gerçek anlamda odaklanması zordur. Ajanslar ise hesap yöneticisi atamasını netleştirmeli.
8. “İçerik üretimi dahil mi, ayrı fiyatlandırılıyor mu?”
Kapsam belirsizliği sonradan anlaşmazlığa yol açar. İçerik brifleme, içerik yazımı ve içerik düzenlemeyi ayırt etmesini isteyin. Hangisi kapsamda, hangisi değil?
9. “Başarıyı nasıl ölçersiniz?"
"Sıralama” tek başına yeterli değildir. Organik trafik artışı, hedefe yönelik trafik (dönüşüm yapma olasılığı yüksek sayfalar), lead ya da satış dönüşümü ve gelir katkısı gibi birden fazla metrik beklenmeli.
10. “Çalışmamızın işe yaramaması durumunda ne olur?”
Dürüst danışman “SEO garantisi veremem, ancak şu koşullar altında şu sonuçlar bekleriz; eğer beklentiyi karşılayamazsak şu şekilde yaklaşım değiştiririz” der. “100% garanti” veren danışmanlar ya gerçekçi değildir ya da kısa vadeli taktiklere başvurur.
5. Kırmızı Bayraklar: Bu İşaretleri Görünce Dikkat Edin
”Garantili #1 Sıralama” Vaadi
Google’ın sıralama algoritması kimse tarafından kontrol edilemez. Belirli bir anahtar kelimede 1. sıra garantisi veren danışman ya gerçeği bilmiyor ya da sizi yanıltıyor. Google’ın kendi yayımladığı yönergeler de bunu açıkça belirtir.
Gerçekçi Olmayan Hızda Sonuç Vaatleri
”2 haftada ilk sayfaya çıkarırız” — bu ya çok düşük rekabetli (aramanın neredeyse olmadığı) bir kelimede yapılacak çalışmayı anlatıyor ya da Google’ın yasakladığı taktikler kullanılacak demektir. Gerçekçi zaman çizelgesi: teknik düzeltmeler 4–8 haftada yansır, içerik sonuçları 3–6 ayda görülür, otorite artışı 6–12 ay gerektirir.
Backlink Satışı veya “100 Backlink Paketi"
"Size 100 backlink sağlayabiliriz” teklifi, link satın alımı veya PBN kullanımı demektir. Google, Link Scheme politikasını çiğneyen profillere hem manual action hem algoritmik ceza verir. Bu cezadan kurtulmak aylar veya yıllar alabilir ve mevcut organik varlığı tamamen silebilir.
Uygulamaları Hakkında Şeffaf Olmayan Fiyatlandırma
”Bütçenizi söyleyin, ona göre paket oluşturalım” yaklaşımı endişe vericidir. İyi danışman kapsamı ve karşılığını netleştirir; müşterinin bütçesine göre kapsam keser ve bunu açıkça açıklar.
Yavaş veya Düzensiz İletişim
İlk görüşme talebinize 48 saatten uzun süre yanıt gelmiyorsa ya çok meşgul ya da düzensizdir. Bu his, sözleşme boyunca büyür ve genellikle raporlama gecikmelerine de yansır.
GSC/Analytics Erişimi İstememek ya da “Kendi Sistemleri” Arkasına Saklanmak
Veriye erişimi reddetmek ya da “biz size kendi panelimizden bakarsınız” demek, söz konusu panelin sizin verilerinizi bağımsız doğrulamanızı engellemesi anlamına gelebilir.
”SEO Yapacağız, Site Yukarı Çıkacak” Düzeyinde Belirsizlik
Hangi sayfaları optimize edecek? Hangi anahtar kelimeleri hedefleyecek? Backlink çalışması yapacak mı? İçerik üretecek mi? Bu soruların yanıtsız kalması, somut bir planın olmadığını gösterir.
Tek Müşteriyi Referans Gösterip Diğerlerini Gizlemek
Birden fazla referans sunmayan veya referanslarının sektörünüzle alakasız olduğunu kabul etmeyen danışman, seçici sunum yapıyordur.
6. Teklif Değerlendirme Puanlama Matrisi
Elinizde birden fazla teklif varsa sezgisel değerlendirme yerine puanlama matrisi kullanın. Her kriteri 1–5 arasında puanlayın:
| Kriter | Ağırlık | Danışman A | Danışman B | Danışman C |
|---|---|---|---|---|
| Sektör deneyimi ve vaka çalışmaları | x3 | /5 | /5 | /5 |
| Teknik yetkinlik (görüşme soruları) | x3 | /5 | /5 | /5 |
| Kapsam netliği (teklif belgesi) | x2 | /5 | /5 | /5 |
| KPI ve hedef tanımı | x2 | /5 | /5 | /5 |
| Raporlama kalitesi (örnek rapor) | x2 | /5 | /5 | /5 |
| Fiyat/kapsam dengesi | x2 | /5 | /5 | /5 |
| İletişim hızı ve kalitesi | x2 | /5 | /5 | /5 |
| Referans kalitesi | x2 | /5 | /5 | /5 |
| Çıkış koşulları adilliği | x1 | /5 | /5 | /5 |
| Araç seti ve metodoloji şeffaflığı | x1 | /5 | /5 | /5 |
Toplam ağırlıklı puan = her kriter puanı x ağırlık katsayısı.
Bu matris sizi ucuz veya pahalı danışmanı otomatik seçmekten alıkoyar. Puanlama süreci aynı zamanda hangi kriterlerin sizin için gerçekten önemli olduğunu netleştiren bir düşünme egzersizi işlevi görür.
Teklifte mutlaka şunların olması gerekir:
- Kapsama dahil olan çalışmaların madde madde listesi
- Kapsama dahil olmayan çalışmaların açık biçimde belirtilmesi (bu genellikle ihmal edilir)
- 3., 6., 12. ay için ölçülebilir beklentiler (trafik artışı, pozisyon değişikliği ya da lead artışı)
- Aylık ücret ve ne içerdiğinin detayı
- Ek iş (out-of-scope) için fiyatlandırma mekanizması
- Minimum taahhüt süresi ve çıkış koşulları
7. SEO Danışmanlığı Fiyatlandırma Modelleri: Hangisi Sizin İçin Doğru?
SEO danışmanlığı fiyatlandırması birbirinden farklı modeller üzerinden yapılır. Her modelin avantajları ve riskleri vardır.
Aylık Sabit Ücret (Retainer)
En yaygın modeldir. Her ay belirlenmiş bir kapsam karşılığında sabit bir ücret ödenir. Bütçe öngörülebilirliği açısından avantajlıdır. Ancak kapsam tanımının net olması kritiktir; aksi halde danışman “bu kapsam dışı” diyerek çalışmayı kısıtlayabilir.
Ne zaman uygundur: Uzun vadeli, devam eden SEO çalışması; teknik bakım, içerik stratejisi ve backlink çalışmasını kapsayan kapsamlı projeler.
Dikkat noktası: “Sınırsız kapsam” gibi ifadeler belirsizliğe davetiye çıkarır. Aylık asgari teslimat listesi sözleşmede yer almalıdır.
Proje Bazlı Fiyatlandırma
Belirli bir çalışma için (teknik SEO denetimi, anahtar kelime araştırması, site mimarisi yeniden yapılandırması) tek seferlik ücret. Retainer taahhüdüne hazır olmayan işletmeler için iyi bir başlangıç noktasıdır.
Ne zaman uygundur: Somut bir sorunun çözülmesi gerektiğinde veya danışmanı test etmek istediğinizde. “Teknik denetim yaptıralım, raporuna göre karar verelim” yaklaşımı sağlıklıdır.
Dikkat noktası: Proje tamamlanınca danışmanın ilgisi azalabilir; devam bakımı için ayrıca anlaşma yapılmalıdır.
Saat Başı Ücret
Kullanılan saat başına fatura edilir. Belirli konularda danışmanlık almak veya sorun çözdürmek isteyenler için esneklik sunar.
Ne zaman uygundur: İç SEO ekibiniz var ama belirli konularda (hreflang, log analizi, schema kurulumu) uzman görüşüne ihtiyaç duyuyorsunuz.
Dikkat noktası: Tahmin edilemeyen fatura büyümeleri. “Kaç saat süreceğini” önceden doğrulamak zordur. Saat tahmini ve üst limit anlaşması yapılmalıdır.
Performans Bazlı Fiyatlandırma
Sıralama kazanımına, trafik artışına veya lead hedefine bağlı değişken ücret. Teoride cazip görünür; pratikte karmaşıktır.
Ne zaman uygundur: Teorik olarak başarıyı paylaşma fikri ilgi çekicidir, ancak gerçek dünyada beklenen sonuçların neye bağlı olduğu — danışman çalışması mı, algoritma değişikliği mi, piyasa koşulları mı — tartışma konusu olabilir.
Dikkat noktası: Danışman düşük riskli, garantili sonuç alınabilecek kelimelere odaklanabilir; gerçek büyüme fırsatlarından kaçınabilir. Tamamen performans bazlı modeller nadiren uzun vadeli işbirliğine uygundur.
Hibrit Model (Temel Ücret + Performans Primi)
Makul bir sabit ücret artı belirli hedeflere ulaşılması durumunda prim. Bu model hem danışmanın motivasyonunu yüksek tutar hem de sizin bütçe öngörülebilirliğinizi korur.
Prim kriterleri nasıl tanımlanır: Organik trafik hedefi (örneğin aylık X oturum), belirli anahtar kelimelerde Top 5, organik kanaldan gelen lead sayısı. Kriterlerin GSC veya GA4 verisiyle doğrulanabilir olması şart.
8. Sözleşme İnceleme Rehberi: Dikkat Edilecek 10 Madde
Teklifi beğendiniz ve ilerlemek istiyorsunuz. Sözleşmeyi imzalamadan önce şu 10 maddeyi mutlaka inceleyin:
Madde 1: Veri Sahipliği
Sözleşmede açıkça “Google Search Console hesabı, Google Analytics hesabı ve tüm içerik materyalleri müşteriye aittir” ifadesi olmalıdır. “Danışman tarafından oluşturulan araç hesapları danışmana aittir” gibi ifadeler kabul edilemez.
Madde 2: Kapsam Tanımı
”SEO hizmetleri” gibi genel bir ifade yeterli değildir. Teknik SEO denetimi, anahtar kelime araştırması, sayfa içi optimizasyon (hangi sayfa sayısı?), içerik brifleme, link edinim faaliyeti gibi çalışmalar madde madde yazılmalıdır. Kapsam dışı işler için nasıl fiyatlandırılacağı da belirtilmeli.
Madde 3: KPI Tanımı ve Ölçüm Yöntemi
Hangi metrikler başarı kriteri sayılacak? “Sıralama iyileşmesi” yeterli değildir. Hangi araçtan alınan hangi metrik, hangi zaman diliminde ölçülecek? Bu soruların cevabı sözleşmede net olmalıdır.
Madde 4: Raporlama Yükümlülükleri
Aylık rapor hangi tarihe kadar teslim edilecek? Hangi verileri içerecek? Rapor formatı neye benzeyecek? Çeyreklik strateji toplantısı var mı? Raporlamanın gecikmesi durumunda ne olur? Bunların hiçbiri “iyi niyete” bırakılmamalıdır.
Madde 5: Fesih Hakları
Fesih bildirimi kaç gün önceden yapılmalı (genellikle 30 gün makuldür)? Minimum taahhüt süresi sonrasında mı, yoksa her zaman mı feshedilebilir? Erken fesihte ceza var mı, varsa ne kadar? Taraflardan birinin sözleşmeyi ihlali durumunda fesih hakkı açık mı?
Madde 6: Backlink Yaklaşımı
Sözleşme, danışmanın hangi link edinim yöntemlerini kullanabileceğini ve hangilerini kullanamayacağını belirtmeli. “Danışman Google’ın Webmaster Yönergelerine aykırı link edinim yöntemlerini kullanmayı taahhüt etmez” gibi açık bir ifade arayın. Google cezası oluşması durumunda sorumluluk kimin?
Madde 7: Fikri Mülkiyet Hakları
Danışman tarafından üretilen içerikler, strateji belgeleri, araştırma raporları kime ait? Sözleşme bitiminde bu materyaller müşteriye devrediliyor mu? “Sözleşme süresinde kullanım hakkı” ile “tam mülkiyet” arasındaki fark önemlidir.
Madde 8: Gizlilik Yükümlülükleri
Karşılıklı gizlilik önemlidir. Danışman sizin iş verilerinizi, müşteri bilgilerinizi ve stratejinizi gizli tutmalıdır. Siz de danışmanın metodolojisi ve araçlarını gizli tutabilirsiniz. Ancak danışmanın sizi vaka çalışması olarak kullanmasına izin verip vermediğinizi açıkça belirtin.
Madde 9: Ödeme Koşulları
Ödeme ne zaman yapılacak (aylık başı mı, sonu mu)? Gecikmiş ödemelerde faiz uygulanıyor mu? Ödeme yapılmaması durumunda çalışma durdurulabilir mi? İlk aya ait ödeme danışmana peşin mi veriliyor — ve bu iade edilebilir mi?
Madde 10: Anlaşmazlık Çözümü
Anlaşmazlık çıkması durumunda hangi mekanizma kullanılacak? Hangi şehirde, hangi mahkemede görülecek? Arabuluculuk veya tahkim şartı var mı? Bu madde genellikle okunmadan geçilir; ancak ilişkinin kötü bitmesi durumunda kritik hale gelir.
9. Onboarding Süreci: İlk 30 – 60 – 90 Gün
Danışmanı seçip sözleşme imzaladıktan sonra onboarding süreci başlar. İyi bir danışman bu süreci sizin için yönetir; siz de ne beklediğinizi bilmelisiniz.
İlk 30 Gün: Temel Oluşturma
Danışmandan beklenenler:
- GSC, GA4, CMS ve diğer araçlara erişim talebi (gün 1–3)
- Kapsamlı teknik SEO denetimi (site hızı, crawlability, indexleme sorunları, hreflang, canonical yapısı, site mimarisi, iç bağlantı profili) — bu rapor yazılı ve puanlanmış biçimde teslim edilmeli
- Mevcut organik trafik ve sıralama pozisyonu bazlın oluşturulması (GSC verileri)
- Anahtar kelime araştırması: birincil, ikincil ve uzun kuyruk hedefler
- Rakip analizi: en az 3 rakibin organik trafik, sıralama ve backlink profili
- 90 günlük öncelikli aksiyon planı (hangi hafta ne yapılacak)
- Kick-off toplantısı: strateji sunumu, beklentilerin netleştirilmesi
Sizden beklenenler:
- GSC ve Analytics’e erişim verme (Yönetici değil, Sahibi siz kalın)
- Site backend/CMS erişimi (gerekirse)
- Sektör, hedef kitle ve müşteri yolculuğu hakkında bilgi aktarımı
- Rakip listesi ve fiyatlandırma bilgisi (ihtiyaç varsa)
- İç kaynak atama: kimle iletişim kuracak, içerik onayları kim yapacak?
30. gün sonunda elinizde olması gerekenler:
- Yazılı teknik denetim raporu
- Öncelikli anahtar kelime listesi
- Rakip kıyaslama belgesi
- 90 günlük aksiyon takvimi
31–60. Gün: İlk Uygulamalar
Danışmandan beklenenler:
- Teknik denetimde tespit edilen kritik sorunların uygulanması (CMS erişimiyle bizzat veya geliştirici ekibinizle koordineli)
- Öncelikli sayfalarda sayfa içi optimizasyon (title, meta description, H1 yapısı, iç bağlantı güncellemesi)
- İlk içerik brifleri: hangi konularda içerik üretileceği, anahtar kelime hedefi, rakip içeriklerin boşlukları
- İlk aylık rapor: teknik denetim bulgularından yapılan işlere, GSC performansına kadar
- Haftalık veya iki haftalık check-in toplantısı (15–30 dakika yeterli)
Sizden beklenenler:
- Teknik düzeltmeler için geliştirici kaynağı (danışman uygulayamıyorsa)
- İçerik brifleri için hızlı onay (3–5 iş günü)
- Sektöre özgü sorulara yanıt (içerik, marka tonu, hukuki kısıtlamalar)
61–90. Gün: Momentum ve İlk Sinyal
Danışmandan beklenenler:
- İlk içeriklerin yayına girmesi (en az 3–5 içerik)
- Backlink edinim kampanyasının başlatılması (outreach listesi, hedef siteler)
- İlk GSC sinyal takibi: hangi sayfalarda impression artışı görülüyor?
- İkinci aylık rapor + 90. gün değerlendirme toplantısı
- Sonraki 90 gün için revize strateji (ilk 90 günde öğrenilenler ışığında)
90. gün değerlendirme toplantısında şunları sorun:
- Başlangıçta belirlediğimiz hedeflere göre neredeyiz?
- Beklentimizi revize etmemiz gerekiyor mu, neden?
- Önümüzdeki çeyrekte en büyük odak noktamız ne olacak?
- Kaynak ihtiyacı değişti mi (içerik yazarı, geliştirici, hukuk onayı vb.)?
10. Çeyrek Dönem Değerlendirmesi: Nasıl Yapılır?
Her 3 ayda bir yapılan performans değerlendirmesi, SEO danışmanlığını hesap verebilir tutar. Bu toplantı tehdit değil, strateji gözden geçirme fırsatıdır.
Hazırlık: Toplantıdan Önce Yapılacaklar
Danışmandan toplantıdan 5 iş günü önce şu verileri içeren bir rapor talep edin:
- GSC: çeyrek başı ve sonu arasında trafik, impression ve click-through rate karşılaştırması
- Anahtar kelime pozisyonları: hedeflenen her kelime için çeyrek başı vs. bitiş sıralaması
- Backlink büyümesi: kazanılan ve kaybedilen bağlantı sayısı, domain authority değişimleri
- İçerik performansı: çeyrekte yayımlanan içeriklerin hangileri trafik getirdi?
- Teknik sağlık: çeyrekte tespit ve çözülen teknik sorunların özeti
- Dönüşüm verisi (mümkünse): organik trafikten gelen lead veya satış sayısı
Toplantıda Sorulacak Sorular
Sonuçlar hakkında:
- “Hedeflerimize göre bu çeyrekte hangi alanda iyi performans gösterdik, hangisinde gerideyiz?"
- "Beklentimizden ayrılan sonuçların açıklaması nedir?"
- "Rakiplerimize kıyasla neredeyiz?”
Strateji hakkında:
- “Önümüzdeki çeyrekte strateji değiştirilmeli mi, neden?"
- "Yeni bir Google algoritma güncellemesi stratejimizi etkiledi mi?"
- "Kapsama dahil etmememiz gereken ama değer yaratabilecek bir alan var mı?”
Kaynak ve süreç hakkında:
- “Bizden kaynaklanan bir gecikme veya engel oldu mu?"
- "Teknik uygulamalar için geliştirici desteğine ihtiyaç var mı?"
- "İçerik onay sürecimizi iyileştirebilir miyiz?”
Değerlendirme Metrikleri
Her çeyrek sonunda şu tabloyu doldurun:
| Metrik | Çeyrek Başı | Çeyrek Sonu | Hedef | Durum |
|---|---|---|---|---|
| Aylık organik trafik | — | — | — | — |
| Top 10 kelime sayısı | — | — | — | — |
| Domain authority / rating | — | — | — | — |
| Organik lead sayısı | — | — | — | — |
| Yayımlanan içerik sayısı | — | — | — | — |
| Kazanılan backlink sayısı | — | — | — | — |
Bu tablo iki şey yapar: hem performansı somutlaştırır hem de danışmanın hedeflere olan bağlılığını görünür kılar.
11. SEO Danışmanını Ne Zaman Değiştirmelisiniz?
Her danışman ilişkisi sonsuza kadar devam etmez. Değişim kararı vermek zor olabilir, ancak şu 10 durum net bir uyarı işaretidir:
Uyarı 1: 6 Ay Sonra Ölçülebilir İlerleme Yok
Hiçbir metrikte — trafik, impression, sıralama veya backlink — görülebilir bir iyileşme yoksa ve bunun için makul bir açıklama da sunulamıyorsa, strateji ya yanlış ya da uygulanmıyor demektir.
Uyarı 2: Raporlar Gecikmeli veya Yüzeysel
Her ay rapor teslim günü geçiyor, hatırlatma yapmanız gerekiyor veya gelen rapor birkaç grafikten ibaret — açıklama, yorum veya aksiyon planı yok.
Uyarı 3: Strateji Donmuş Durumda
Altı aydır aynı aksiyon planı, aynı kelimeler, aynı yaklaşım. Google algoritma güncellemeleri, rakip hareketleri veya sektörünüzdeki değişimler stratejiye yansımıyor.
Uyarı 4: İletişim Kopuyor
Sorularınıza yanıt almak için birden fazla hatırlatma yapmanız gerekiyor. Toplantılar iptal ediliyor ve yeniden planlanmıyor. Danışman ulaşılamaz hale geliyor.
Uyarı 5: Kapsam Tartışmaları Sürekli Hale Geliyor
Her ay yeni bir “bu kapsam dışı” tartışması çıkıyor. Sözleşmedeki kapsam yeterince açık değildi ya da danışman kasıtlı olarak minimal yapıyor ve ek iş faturalıyor.
Uyarı 6: Google Cezası veya Manuel Eylem
Danışmanın uyguladığı link stratejisi nedeniyle Google’dan manuel eylem (manual action) bildirimi aldıysanız ilişkiyi derhal gözden geçirin. Backlink disavow ve recovery süreci başlamalı; bu süreçte güvendiğiniz bağımsız bir uzmanın görüşünü alın.
Uyarı 7: Danışman Ayrıldı veya Değişti
Ajansla çalışıyorsanız ve projenizi yürüten kişi değişti, yeni kişi sektörünüzü veya projeyi bilmiyor — bu geçiş sürecinde kalitenin düştüğünü hissediyorsanız, ajansla açık bir konuşma yapın ve tatmin edici yanıt alamazsanız değişiklik değerlendirin.
Uyarı 8: Hedefleriniz Değişti, Danışman Adapte Olamıyor
İşletmeniz yeni bir ülkeye açıldı, yeni bir ürün kategorisi eklendi veya hedef kitleniz değişti. Danışman bu değişimi stratejiye yansıtamıyor ya da yansıtmak istemiyor.
Uyarı 9: Verilerinize Artık Erişemiyorsunuz
Danışman GSC’yi kendi hesabına bağladıysa veya Analytics erişiminizi kısıtladıysa, ilişki ne olursa olsun verilerinizi derhal geri almak için adım atın.
Uyarı 10: Sezgisel Güven Kalmadı
Bazen somut bir kırılma noktası yoktur; ancak artık danışmanın önerdiği şeylere güvenmediğinizi hissediyorsunuzdur. Bu his genellikle küçük tutarsızlıkların birikmesiyle oluşur. Güven kırıldığında uzun vadeli SEO işbirliği sürdürülemez.
Değişiklik yapacaksanız:
- Mevcut danışmanla sözleşme koşullarına göre çıkış sürecini başlatın
- Yeni danışmanı seçmeden önce tüm erişimlerinizin sizde olduğunu doğrulayın
- Anahtar kelime listeleri, teknik raporlar ve içerik brifleri dahil tüm materyalleri alın
- Geçiş döneminde 2–4 haftalık bir boşluk normal; yeni danışmana bu süreyi tanıyın
12. Sektöre Göre Danışman Profili
Her sektörün SEO ihtiyacı farklıdır. Doğru danışmanı seçmek için sektörünüze özgü kriterleri bilmek gerekir.
Sağlık ve Medikal Sektör
Öncelikli yetkinlikler: YMYL içerik yönetimi, E-E-A-T sinyallerini güçlendirme (hekim biyografileri, akademik referanslar, peer-reviewed kaynaklar), medikal içeriğin doktor tarafından onaylanması süreçleri.
Kritik soru: “YMYL sektöründe Google’ın Helpful Content ve Core güncellemelerinden etkilenen bir müşteriniz oldu mu? Nasıl toparladı?”
Kaçınılması gereken: Medikal içeriği hızlı üretmeyi vadeden, hekim onay süreçlerini atlayan, Wikipedia’dan içerik spin yapan danışmanlar.
Özel gereksinim: Danışmanın ürettiği içerikleri sağlık profesyonellerine onaylatabileceğiniz bir süreç — ya içerik brief’te onaylatma zorunluluğu olmalı ya da danışman bu süreci yönetmeli.
E-Ticaret
Öncelikli yetkinlikler: Büyük ölçekli teknik SEO (binlerce SKU sayfasının yönetimi), faceted navigation sorunları, çoğaltılmış içerik (ürün varyantları), schema markup (Product, Review, BreadcrumbList), kategori sayfası optimizasyonu.
Kritik soru: “Binlerce ürün sayfasını nasıl önceliklendirirsiniz? Crawl budget yönetimi için hangi stratejileri kullanırsınız?”
Kaçınılması gereken: Yalnızca blog içeriğine odaklanan, kategori ve ürün sayfalarına dokunmayan, site mimarisini anlamamış danışmanlar.
Özel gereksinim: Google Merchant Center ve Google Analytics e-ticaret dönüşüm takibini kurabilmeli, gelir bazlı SEO raporlaması sunabilmeli.
Hukuk Büroları
Öncelikli yetkinlikler: Lokal SEO (çünkü çoğu büro yerel müşteri çalışır), YMYL güvenilirlik sinyalleri, avukat biyografisi optimizasyonu, hukuki içerik yazımında uzmanlık veya bu uzmanlığa erişim, rakip büroların yoğun olduğu lokal rekabette fark yaratma.
Kritik soru: “Hukuk bürosuna özel Google Business Profile optimizasyonu deneyiminiz var mı? Avukatlık reklam kısıtlamalarının içeriğe etkisini nasıl yönetirsiniz?”
Kaçınılması gereken: Lokal SEO’ya önem vermeyen, yalnızca ulusal çaplı içerik stratejisine odaklanan danışmanlar.
Özel gereksinim: Baro reklam yönetmeliklerine uyumu dikkate alan içerik yaklaşımı. Türkiye için TBB Meslek Kuralları’na aşinalık.
B2B ve SaaS
Öncelikli yetkinlikler: Uzun satış döngüsüne uygun funnel içerik stratejisi, comparison pages ve alternative sayfaları, product-led SEO yaklaşımı, programatic SEO (binlerce landinge yönelik ölçeklenebilir içerik), dönüşüm odaklı CRO-SEO entegrasyonu.
Kritik soru: “B2B müşteri için organik trafiği demo veya trial dönüşümüne nasıl bağladınız? Hangi içerik tiplerinin MQL ürettiğini nasıl izlediniz?”
Kaçınılması gereken: Yalnızca informational içeriğe odaklanan, decision-stage içerikten (karşılaştırma, fiyatlandırma, alternatif) uzak duran danışmanlar.
Özel gereksinim: CRM entegrasyonu ve HubSpot/Salesforce gibi araçlarla organik lead takibi kurabilmeli.
Yerel İşletmeler (Klinik, Restoran, Servis)
Öncelikli yetkinlikler: Google Business Profile yönetimi, yerel alıntı (NAP tutarlılığı) ve citation building, bölgesel anahtar kelimeler (“istanbul diş kliniği”, “kadıköy çilingir”), müşteri yorumlarını artırma stratejileri, schema markup (LocalBusiness, OpeningHoursSpecification).
Kritik soru: “Lokal pack’te (Google Haritalar’daki 3’lü liste) sıralama iyileştirmesi sağladığınız bir örnek gösterebilir misiniz?”
Kaçınılması gereken: Ulusal anahtar kelimelere odaklanan, lokal SEO araçlarını (BrightLocal, Whitespark) kullanmayan danışmanlar.
Özel gereksinim: Danışman “Puanınız düşük — nasıl yorum toplanacak” konusunda net bir yaklaşım sunabilmeli; satın alınan veya sahte yorum taktiklerine başvurmamalı.
13. Ajans mı, Freelance SEO Danışmanı mı?
Bu soruya net bir “her zaman şunu tercih edin” cevabı yoktur. Hangisinin daha iyi olduğunu belirleyen faktörler var:
Freelance Danışman Tercih Edin Eğer:
- Bir uzmanla doğrudan çalışmak istiyorsanız ve hesabın başında kimin olduğunu bilmek istiyorsanız
- Ajans genel giderlerini (account manager, proje yönetimi katmanları) ödemek istemiyorsanız
- Projeniz belirli bir uzmanlık alanı gerektiriyorsa (sağlık SEO, e-ticaret teknik SEO)
- Hızlı karar alma ve esneklik önceliğinizse
- Bütçeniz görece sınırlıysa ve kaynakları doğrudan uygulama çalışmasına yönlendirmek istiyorsanız
Ajans Tercih Edin Eğer:
- Çok büyük bir projede birden fazla uzmanın (teknik SEO + içerik + link + geliştirici) aynı anda koordineli çalışması gerekiyorsa
- İçerik yazarlığı, PPC ve sosyal medyayı tek çatıda yönetmek istiyorsanız
- Kurumsal onay süreçleriniz tek bir kişiyle çalışmayı zorlaştırıyorsa (çok katlı onay mekanizmaları)
- Danışmanın yokluğunda (tatil, hastalık) işlerin durmamasını istiyorsanız
Her İkisinde de Sormak Gereken Soru
”Hesabımı gerçekte kim yürütecek?” Ajanslar zaman zaman kıdemli bir danışmanı satar, ancak hesabı junior bir çalışan yürütür. Bunu baştan netleştirin: CV’sini görmek isteyin, ilk toplantıda tanışmak isteyin.
14. Sıkça Sorulan Sorular
15. Seçim Süreci Kontrol Listesi
Aşağıdaki listeyi bir danışman seçme sürecinde adım adım işaretleyin:
Ön Araştırma Aşaması
- Danışmanın adını ve firma adını Google’da aradım
- Danışmanın kendi sitesinin organik varlığını Ahrefs veya Semrush’tan kontrol ettim
- LinkedIn profilini inceledim, deneyim ve sertifikaları gözden geçirdim
- Clutch, Sortlist veya Google Haritalar incelemelerini okudum
- Benzer sektörde çalışmış referans listesi istedim
Görüşme Aşaması
- Bu rehberdeki 10 soruyu danışmana sordum
- Canlı teknik değerlendirme (sitemin kısa analizini) yaptırdım
- Örnek rapor istedim ve kalitesini değerlendirdim
- Kullandığı araçları sordum ve doğruladım
Teklif Değerlendirme Aşaması
- En az 3 teklif aldım
- Her teklifi puanlama matrisiyle değerlendirdim
- Kapsamın net olduğunu doğruladım (“SEO hizmeti” değil, madde madde liste)
- KPI ve hedeflerin teklif belgesinde yer aldığını gördüm
- Fiyatlandırma modelini anladım ve kendi bütçemle uyumlu buldum
Sözleşme Aşaması
- Veri sahipliği maddesini okudum
- Kapsam tanımının sözleşmede detaylı olduğunu doğruladım
- Fesih koşullarını (süre, ön bildirim, erken çıkış) anladım
- Backlink yaklaşımının sözleşmede yer aldığını gördüm
- Ödeme koşullarını netleştirdim
Onboarding Aşaması
- Danışmana GSC ve GA4 erişimi verdim (sahiplik bende kaldı)
-
- gün sonunda teknik denetim raporu aldım
- 90 günlük aksiyon planını yazılı aldım
- Aylık check-in toplantısını takvimlere işledim
- Çeyreklik değerlendirme takvimini belirledim
Son Söz
SEO danışmanı seçimi, doğru yapıldığında en yüksek ROI’yi sunan dijital pazarlama kararlarından biridir. Yanlış yapıldığında ise hem para hem zaman kaybına, hatta arama motoru cezasına yol açabilir.
Bu rehberde ele alınan adımları özetlemek gerekirse: ön araştırmanızı yapın, görüşme sorularınızı hazırlayın, teklifleri puanlama matrisiyle değerlendirin, sözleşme maddelerini dikkatlice inceleyin, onboarding sürecini planlayın ve çeyreklik değerlendirmeyi alışkanlık haline getirin. Bu sistematik yaklaşım sizi hem iyi danışmanı seçmeye hem de ilişkiyi zamanla daha verimli kılmaya hazırlar.
Şeffaflık, kanıtlanmış sonuçlar, net kapsam tanımı ve tutarlı iletişim — bu dört unsur tüm kriterlerin önüne geçer.
Profesyonel SEO danışmanlığı hakkında bilgi almak ve ücretsiz ön görüşme için →
