Web Sitesi Bakım Hizmeti: Neden Gerekli, Neleri Kapsamalı?

Web sitesi, kurulduğu gün bitmiş bir ürün gibi görünür — ve bu görüntü, internetin en pahalı yanılgılarından biridir. Site dediğiniz şey aslında sürekli hareket eden bir zeminde durur: yazılımlar güncellenir, güvenlik açıkları keşfedilir, tarayıcılar değişir, sertifikalar dolar, formlar sessizce bozulur. Bakımsız site bozulmaz sanılır; gerçekte bozulur ama kimse fark etmeden bozulur — ta ki bir müşteri “formunuz çalışmıyor” diyene ya da Google’dan hack uyarısı gelene kadar — yani en pahalı anda.

Bu rehber, web sitesi bakım hizmetini iki taraf için de netleştiriyor: bakım hizmeti almayı düşünenler için kapsam ve değerlendirme kriterleri; “kendimiz bakarız” diyenler için de eksiksiz bir bakım rutini.

Bakımın en acı senaryosu için ayrı rehberimiz var: WordPress hacklendi, nasıl temizlenir. Hız tarafının derinliği için: WordPress hız optimizasyonu.

Bakım Kavramının Üç Yanlış Anlaşılması

Konuya girmeden üç kavram düzeltmesi:

“Hosting zaten her şeyi hallediyor.” Hosting, sunucuyu ayakta tutar; sitenizi değil. Sunucu sapasağlam çalışırken siteniz güvenlik açığıyla, bozuk formla, şişmiş veritabanıyla ve süresi dolmak üzere sertifikayla “çalışıyor” olabilir. Hosting desteği ile site bakımı, binanın kapıcısı ile dairenizin tadilatçısı kadar farklı işlerdir. (Yönetilen/managed hosting paketleri aradadır: güncellemenin bir kısmını üstlenirler ama site katmanının — form, içerik, yapı — sorumluluğu yine sizdedir.)

”Garanti süremiz var.” Web ajanslarının teslim sonrası verdiği garanti, kurulum hatalarını kapsar — zeminin zamanla kayması onun konusu değildir. Teslimden bir yıl sonra çıkan eklenti açığı, garanti değil bakım meselesidir.

”Bir şey bozulursa o zaman çağırırız.” Arıza-bazlı model iki nedenle pahalıdır: sessiz arızalar çağrılmaz (fark edilmez) ve acil müdahale, planlı bakımdan her zaman pahalıdır — hem parasal hem itibar olarak. İtfaiyeyle sözleşme yapmak, yangın önlemez.

Bakımsız Sitenin Gerçek Riskleri

”Site çalışıyor işte” cümlesinin arkasında biriken beş risk:

1. Güvenlik açığı birikimi. Sitelerin çoğu (özellikle WordPress ekosistemi) üçüncü taraf bileşenlerle çalışır: tema, eklentiler, çekirdek yazılım. Her birinde düzenli olarak güvenlik açıkları keşfedilir ve yamalar yayınlanır; güncellenmeyen site, bilinen ve yayınlanmış açıklarla internette durur. Saldırılar kişisel değildir — botlar, açığı olan siteleri otomatik tarar; küçük olmanız sizi korumaz, güncel olmamanız hedef yapar.

2. Sessiz arızalar. Form iletmeyi bırakır (SMTP değişmiştir), ödeme sayfası tek tarayıcıda bozulur, WhatsApp düğmesi mobilde kaybolur. Bu arızaların ortak özelliği, site sahibinin en son fark eden kişi olmasıdır — kayıp, fark edilene kadar birikir. Aylık form-test rutini kadar basit bir kontrol, bu kategorinin tamamını önler.

3. Performans erozyonu. Veritabanı şişer, eklenti çakışmaları birikir, görseller kontrolsüz yüklenir; site yılda yarım saniye yarım saniye yavaşlar. Hız kaybı hem dönüşümü hem arama görünürlüğünü kemirir — hızın SEO etkisi ölçülebilir bir gerçektir.

4. Yedek yokluğunun keşfi. Yedek, ihtiyaç olana kadar kimsenin sormadığı şeydir; sunucu arızası, kötü bir güncelleme ya da hack gününde “en son yedek ne zamandı” sorusunun cevabı, işletmenin kaç haftalık emeğini kaybettiğini belirler.

5. Uyum ve altyapı sürprizleri. SSL sertifikası dolar (tarayıcı “güvenli değil” uyarısı basar), alan adı yenilemesi kaçar (sitenin kendisi gider), PHP sürümü sunucuda zorunlu yükselir ve eski tema çöker. Takvimli işlerin takvimsiz yönetimi, kriz üretim hattıdır.

Bir altıncı risk daha var, dolaylı ama gerçek: fırsat körlüğü. Bakımsız siteye kimse düzenli bakmadığı için, kolay kazanımlar da görünmez — Search Console’da biriken fırsat sorguları, tek satırlık düzeltmeyle çözülecek indeksleme sorunları, bir görsel sıkıştırmayla kazanılacak hız. Bakım rutini, sorun avcılığı kadar fırsat avcılığıdır.

Bu risklerin ortak matematiği: önleme maliyeti, onarım maliyetinin küçük bir kesridir. Hacklenmiş bir sitenin temizliği + itibar kaybı + kayıp trafik, yıllarca bakım ücretine bedeldir.

Bakım Hizmeti Neleri Kapsamalı? Eksiksiz Kapsam Listesi

Teklifleri bu listeyle kıyaslayın — iyi bir aylık bakım paketi şu katmanları içerir:

Güvenlik katmanı

• Çekirdek/tema/eklenti güncellemeleri (kritik güvenlik yamaları öncelikli ve hızlı; büyük sürümler test edilerek)
• Güvenlik taraması (zararlı yazılım, şüpheli dosya değişiklikleri)
• Giriş güvenliği: güçlü parola politikası, iki faktörlü doğrulama, deneme kısıtları
• Kullanıcı hesabı denetimi: ayrılan personelin erişimlerinin kapatılması, gereksiz yönetici hesaplarının temizliği

Yedekleme katmanı

• Otomatik düzenli yedek (site + veritabanı), sunucudan ayrı bir lokasyonda
• Yedeklerin saklama derinliği (son X günlük/haftalık kopyalar)
• Geri dönüş testi: çeyrekte bir, yedekten gerçekten dönülebildiğinin kanıtlanması — test edilmemiş yedek, umuttan ibarettir

İzleme katmanı

• Çalışırlık izleme (site düştüğünde dakikalar içinde bildirim)
• SSL ve alan adı süre takibi
• Form ve kritik akış testleri (aylık: form gönder, e-posta düştü mü; e-ticarette test siparişi)
• Search Console uyarılarının takibi (indeksleme/güvenlik bildirimleri)

Performans katmanı

• Aylık hız kontrolü (Core Web Vitals değerleri), sapmalarda müdahale
• Veritabanı bakımı (revizyon/çöp temizliği), önbellek sağlığı
• Görsel optimizasyon disiplini (yeni yüklenen içeriklerde)

İçerik ve küçük işler katmanı

• Aylık küçük değişiklik hakkı (metin/görsel güncellemeleri, yeni bölüm eklemeleri — saat havuzu modeliyle)
• Kırık link taraması ve düzeltmesi
• Yasal metinlerin (KVKK, çerez) güncel tutulmasında teknik destek

Raporlama

• Aylık kısa rapor: yapılan güncellemeler, tarama sonuçları, çalışırlık yüzdesi, hız değerleri, öneriler
• Olay raporu: bir müdahale gerektiğinde ne oldu, ne yapıldı

Kapsam dışı da net yazılmalı: yeni sayfa/özellik geliştirme, tasarım yenileme, SEO çalışması ve içerik üretimi bakım değil, ayrı projelerdir — bakım paketine “SEO dahil” diye sıkıştırılan hizmetlerin ikisi de yarım çalışır.

Kim Yapmalı? Rol Dağılımının Netleşmesi

Bakımın en sık düştüğü boşluk, “kimin işi” belirsizliğidir. Üç modelden birini bilinçli seçin:

Model A — Tam dış bakım. Her şey sözleşmeli firmada; işletme tarafında tek görev, aylık raporu okumak ve erişim mülkiyetini korumak. Uygun profil: iç teknik kapasitesi olmayan, sitesi kritik işletmeler.

Model B — İç sahip + dış destek. Rutin (haftalık tur, form testleri, içerik) içeride bir sahipte; teknik işler (güncelleme, staging, güvenlik) çağrı bazlı ya da küçük aylık paketle dışarıda. Uygun profil: pazarlama sorumlusu olan KOBİ’ler — en yaygın ve dengeli model. Bu modelde iki tarafın sınırı yazılı olmalıdır: içerideki sahip neye dokunur, neyi dışarı devreder.

Model C — Tam öz-bakım. Bu yazıdaki rutinle, teknik meraklı bir sahip tarafından. Uygun profil: küçük, düşük riskli siteler. Kritik kural: sahip kişi ayrılırsa/rol değişirse bakım da onunla gitmesin — rutin, kişiye değil yazılı listeye bağlanır.

Hangi model olursa olsun tek cümlelik sınav aynıdır: “Sitemizin bakımından kim sorumlu?” sorusuna şirkette herkes aynı ismi söyleyebiliyor mu? Söyleyemiyorsa, model seçilmemiş demektir.

Takvimli Riskler: Yıllık Bakım Ajandası

Bazı bakım işleri aylık değil takvimlidir; yıllık ajandaya sabitlenmesi gerekenler:

Bu tablodaki her satırın ortak özelliği: unutulduğunda felaket, hatırlandığında angarya bile olmayan işler olmalarıdır. Takvim uygulamanıza yıllık hatırlatmalar olarak girmesi, beş dakikalık bir sigortadır.

WordPress Bakımının Özel Dosyası

Türkiye’deki kurumsal sitelerin büyük kısmı WordPress olduğu için özel notlar:

Güncelleme üçgeni: çekirdek + tema + eklenti. Risk çoğunlukla eklentilerdedir: sayıları fazladır, kaliteleri değişkendir ve terk edilmiş eklenti (geliştiricisi bırakmış) zamanla açık deposuna döner. Bakımın görünmeyen işi, güncellemek kadar azaltmaktır: kullanılmayan eklentiler silinir, aynı işi yapan mükerrer eklentiler teke indirilir, terk edilmişler alternatifle değiştirilir.

Test-sonra-canlı disiplini. Ciddi bakımda büyük güncellemeler önce kopya (staging) ortamda denenir; “güncelle tuşuna bas, dua et” yöntemi, bakım değil rulettir. Staging imkânı yoksa asgari disiplin: güncelleme öncesi anlık yedek + güncelleme sonrası kritik sayfa turu. Kopya ortam, çoğu modern hosting panelinde tek tıkla açılır — kullanılmıyorsa nedeni imkânsızlık değil alışkanlıktır.

Tema hijyeni. Sayfa kurucularla (page builder) şişirilmiş, çocuk tema (child theme) kullanılmadan özelleştirilmiş temalar, güncelleme kazalarının klasiğidir; bakımcı bu yapıyı bilir ve buna göre davranır.

PHP ve sunucu uyumu. Sunucular PHP sürümlerini emekliye ayırır; uyumsuz tema/eklentiyle zorunlu yükseltme günü çöken siteler, bakımsızlığın takvimli krizidir. İyi bakım, bu takvimi önden yönetir.

WordPress dışı platformlarda (Wix/Shopify gibi kapalı sistemler) güncelleme yükü platforma aittir; bakım ihtiyacı sıfırlanmaz ama daralır: izleme, form testleri, içerik, alan adı/SSL takibi ve yedeklenebilir verinin dışa aktarımı kalır.

Bakım Kararı İçin Hızlı Test

Beş soruya cevap verin; iki ve üzeri “hayır”, profesyonel bakım (ya da acil bir öz-bakım kurulumu) gerekçesidir:

1. Son 30 gün içinde sitenizin yedeği alındı mı ve nerede olduğunu biliyor musunuz?
2. İletişim formunuzun bu ay çalıştığını test ettiniz mi?
3. Bekleyen güncelleme sayınızı biliyor musunuz?
4. Siteniz şu an düşse, kaç dakikada haberiniz olur?
5. SSL ve alan adınızın yenileme tarihlerini biliyor musunuz?

Beş dakika sürer ve kendinizi kandırmanıza izin vermez. Bu test aynı zamanda mevcut bakım hizmetinizin denetimidir: parasını ödediğiniz firma bu beş soruya sizin adınıza “evet” diyemiyorsa, hizmetin kendisi bakıma muhtaçtır.

Vaka: İki Sitenin Bir Yılı

Aynı ay kurulmuş iki benzer kurumsal siteyi izleyelim — biri bakımlı, biri “çalışıyor işte” modunda:

Bakımsız site, 14 ay sonra: 23 bekleyen güncelleme, ikisi kritik güvenlik yaması. İletişim formu 4 aydır e-posta iletmiyor (SMTP sağlayıcı politikası değişmiş) — kimse fark etmemiş, çünkü form “gönderildi” mesajı veriyor. PageSpeed mobil skoru 68’den 41’e inmiş (sıkıştırılmamış görsel birikimi). Ve final: eski bir eklenti açığından siteye spam sayfalar enjekte edilmiş; Google, arama sonuçlarında uyarı göstermeye başlayınca durum anlaşılmış. Fatura: acil temizlik + kaybedilen form talepleri (tahmini onlarca müşteri) + arama görünürlüğünde aylarca sürecek onarım.

Bakımlı site, aynı 14 ay: 3 olay yaşanmış — bir eklenti güncellemesi menüyü bozmuş (staging’de yakalanıp canlıya hiç yansımadı), SSL yenilemesi bir kez sağlayıcı hatasıyla gecikmiş (izleme yakaladı, saatler içinde çözüldü), bir form arızası aylık testte bulunup aynı gün düzeltilmiş. Ziyaretçinin gördüğü kesinti: sıfır.

İki sitenin farkı teknoloji değil, rutindi. Bakımsız sitenin yaşadığı hiçbir şey nadir ya da şanssızlık değildir; takvimin normal işleyişidir — sadece kimse takvime bakmıyordu. (Vaka temsilidir; ama her web ajansının arşivinde bu ikilinin onlarca gerçek versiyonu durur.)

Fiyat Mantığı: Neye Para Veriyorsunuz?

Bakım fiyatını üç değişken belirler:

1. Sitenin karmaşıklığı: kartvizit site / kurumsal site / e-ticaret — e-ticarette hem risk (ödeme, sipariş) hem iş yükü katlanır.
2. Kapsam derinliği: yalnızca güncelleme + yedek mi; izleme, staging, saat havuzu ve hızlı müdahale taahhüdü var mı?
3. Müdahale hızı taahhüdü: “site düştüğünde X saat içinde müdahale” satırı, paketin gerçek sigorta değeridir.

İki uç da sorunludur: çok ucuz paketler genellikle “otomatik güncelleme açık, ayda bir bakılıyor” demektir (bunu kendiniz de bedavaya yaparsınız); çok pahalı paketler ise çoğu zaman kullanılmayan kapsam satar. Doğru kıyas, fiyat üzerinden değil kapsam listesi + müdahale taahhüdü üzerinden yapılır.

Ajans tarafı için de dürüst not: bakım, “tekrarlayan gelir” diye pazarlanan ama içi doldurulmayınca müşteri kaybettiren bir hizmettir. İçi dolu bakımın işareti, aylık raporun somutluğudur — “her şey yolunda” cümlesi rapor değildir; hangi eklenti güncellendi, tarama ne buldu, hız kaç, form testi geçti mi?

Ajanslar İçin: İçi Dolu Bakım Hizmeti Nasıl Kurulur?

Bu yazının okurlarının bir kısmı hizmeti veren taraf; onlara da dürüst çerçeve:

• Standart operasyon listesi yazın. Her sitede her ay yapılan işlerin kontrol listesi + otomasyonu (izleme, yedek doğrulama, tarama). Bakım kârlılığı, disiplinli standartlaşmadan gelir — her ay her sitede doğaçlama, hem kaliteyi hem kârı öldürür.
• Raporu otomatikleştirin ama yorumu elle yazın. Metrikler otomatik toplansın; ayda üç cümlelik insan yorumu (“bu ay şunu değiştirdik çünkü…”) müşteri tutundurmanın en ucuz aracıdır.
• Kademeli paket kurun. Temel (güncelleme+yedek+izleme) / Standart (+saat havuzu+performans) / E-ticaret (+test siparişi+yoğun dönem yönetimi) — müşteri kendi risk seviyesini seçebilsin.
• Hack temizliğini fiyatlandırın. “Dahil mi değil mi” bulanıklığı, ilişkiyi bozan sürpriz faturaların kaynağıdır; bakımlı müşteriye kapsamlı, bakımsız gelen acil vakaya ayrı tarife — yazılı olsun.
• Reddetmeyi bilin. Bakımsız, karmakarışık bir siteyi “aylık bakıma” almadan önce tek seferlik sağlık projesi (temizlik + güncelleme + yapı düzeltme) şart koşun; enkazın aylık bakımı diye bir şey yoktur.

Teklif Değerlendirme: 8 Soru

1. Yedekler nerede saklanıyor ve geri dönüş testi yapılıyor mu?
2. Güncellemeler test ortamında mı deneniyor; bozulursa geri alma planı ne?
3. Site düştüğünde nasıl haberiniz oluyor (izleme) ve müdahale taahhüdünüz ne?
4. Aylık raporda somut olarak ne göreceğim?
5. Küçük değişiklik hakkı ne kadar; saat havuzu devrediyor mu?
6. Hack durumunda temizlik pakete dahil mi, ayrı mı ücretlendiriliyor?
7. Erişimler kimde? (Barındırma, alan adı ve site yönetici hesabı işletme mülkiyetinde kalmalı)
8. Sözleşme biterse devir nasıl işliyor?

Kırmızı bayraklar: yedeksiz “bakım”, raporsuz aylar, hosting+alan adının ajans hesabında rehin tutulması ve her şeye “dahil” deyip hiçbirini yazılı taahhüde bağlamayan paketler. İyi işaretler de simetriktir: sorularınıza somut cevap, örnek aylık rapor paylaşımı, kapsam dışını çekinmeden söylemek ve sizi önce tek seferlik sağlık kontrolüne davet etmek — enkaz görmeden aylık paket satmayan firma, işini biliyordur.

Bakımın Ölçüsü: Hangi Metrikler İzlenir?

Bakım hizmetinin (ya da öz-bakımın) yıllık karnesi dört sayıyla çıkarılır:

Bir de kaçınılması gereken sahte metrik: “müdahale sayısı.” Az müdahale iyi bakımın işareti olabilir de (sorun çıkmıyor), kötü bakımın da (kimse bakmıyor). Müdahale sayısı, ancak izleme kanıtı ve rutin kayıtlarıyla birlikte anlam taşır. Karnenin yıllık okuması, bakım sözleşmesinin yenileme müzakeresinin de zeminidir — duyguyla değil sayıyla yenileyin.

E-Ticaret Sitelerinde Bakımın Yükselen Çıtası

E-ticarette bakım, kurumsal siteden birkaç kademe ciddidir çünkü arıza doğrudan ciro keser ve veri hassasiyeti yüksektir:

• Test siparişi rutini: ayda bir gerçek bir test alışverişi (ödeme dahil, sonra iade) — ödeme entegrasyonları sessiz bozulmanın şampiyonudur.
• Yoğun dönem donması: kampanya/sezon dönemlerinde (indirim haftaları, bayram) güncelleme dondurulur; büyük değişiklikler sakin döneme planlanır. En kritik haftada eklenti güncellemek, kasayı kapatıp tadilat yapmaktır. (Donma dönemleri yıllık ajandaya kampanya takvimiyle birlikte yazılır.)
• Stok/fiyat senkron kontrolleri: ERP/pazaryeri entegrasyonları izlenir; kopan senkronun faturası, yanlış fiyata satılan ürünlerdir.
• KVKK ve ödeme güvenliği: müşteri verisi taşıyan sitede güvenlik taraması sıklaştırılır; yedeklerde kişisel veri saklama süreleri bilinçli yönetilir.
• Yük dayanıklılığı: kampanya öncesi hız/kapasite kontrolü — trafiği reklamla satın alıp siteyi çökertmek, pahalı bir klasiktir.

Bu çıtayı aylık öz-bakımla taşımak zordur; e-ticaret, profesyonel bakımın en net gerekçesidir.

Kendi Bakımını Kendin Yap: Aylık Rutin

Küçük site sahibiyseniz ve dışarıdan hizmet almayacaksanız, şu rutin sizi risklerin çoğundan korur:

Rutine başlamadan tek seferlik bir “sıfır noktası” turu yapın (yarım gün): tüm erişimlerin envanteri (hosting, alan adı, panel — hangisi kimde?), otomatik yedeğin kurulumu ve ilk manuel yedek, bekleyen tüm güncellemelerin (yedek sonrası) uygulanması, kullanılmayan eklenti/tema temizliği, izleme aracının kurulumu (ücretsiz çalışırlık izleyicileri yeterlidir) ve yenileme tarihlerinin takvime girilmesi. Rutin, temiz bir zeminde başlarsa sürdürülebilir olur; birikmiş enkazın üstünde rutin kurmak, motivasyonu ilk ay bitirir.

Haftalık (5 dk):

• Siteyi gezin: ana sayfa, iletişim formu (test gönderimi), en önemli 2–3 sayfa
• Yönetim paneline girin: bekleyen güncelleme var mı, tuhaf kullanıcı/yorum var mı?

Aylık (45 dk):

• Yedek alın (otomatik yedeğin gerçekten oluştuğunu da doğrulayın) → sonra güncellemeleri uygulayın → sonra kritik sayfaları tekrar test edin
• Hız kontrolü (PageSpeed) — belirgin düşüş varsa neden arayın
• Search Console’a bakın: güvenlik/indeksleme uyarısı var mı? (kullanım rehberi)
• Kullanılmayan eklenti/tema var mı — silin

Çeyreklik (2 saat):

• Yedekten geri dönüş provası (kopya ortamda ya da en azından yedek dosyasının bütünlük kontrolü)
• Parola yenileme + kullanıcı listesi denetimi
• SSL/alan adı/hosting yenileme tarihlerinin kontrolü (takvim hatırlatıcılarıyla)
• Kırık link taraması

Yıllık:

• PHP/altyapı sürüm durumu, tema sağlığı, “bu eklenti hâlâ gerekli mi” büyük temizliği
• Bakımın kendisinin gözden geçirilmesi: site büyüdüyse (e-ticarete geçiş, trafik artışı) profesyonel bakıma geçiş eşiği gelmiş olabilir

Bu rutinin toplam maliyeti ayda bir saattir; atlandığında biriken faturanın yanında, yılın en kârlı saatidir. Rutini takvime tekrarlayan görevler olarak girin; hafızaya bağlı rutin, üç ayda unutulur.

Acil Durum Planı: Kötü Gün Senaryoları

Bakımın sigortacılık tarafı, üç senaryonun önceden yazılmış planıdır:

Site düştü. İzleme bildirimi → ilk teşhis (sunucu mu, uygulama mı, alan adı/DNS mi?) → hosting durum sayfası kontrolü → uygulama katmanıysa son değişikliğin geri alınması → çözüm sonrası kök neden notu. Hedef: tespit dakikalar, çözüm saatler içinde. Panik anında en sık yapılan hata, teşhissiz “bir şeyler denemek”tir — plan, paniği prosedüre çevirir.

Kötü güncelleme. Site açılıyor ama bozuk (tasarım dağıldı, işlev gitti) → güncelleme öncesi alınan anlık yedeğe dönüş → sorunlu bileşenin staging’de izolasyonu → düzeltme ya da alternatif. Bu senaryonun sigortası, güncelleme disiplininin kendisidir: yedeksiz güncelleme yapılmadıysa dönüş her zaman mümkündür.

Hack şüphesi. Belirtiler (tuhaf sayfalar, yönlendirmeler, Search Console uyarısı) → siteyi geçici bakıma alma kararı → temiz yedeğin tespiti → temizlik ve açık kapatma → doğrulama ve bildirimler. Ayrıntılı akış: WordPress hacklendi temizleme.

Üç planın da ortak maddesi iletişimdir: kim bilgilendirilir (işletme sahibi, ekip, gerekiyorsa müşteriler), hangi kanaldan, hangi dille. Teknik çözümden daha çok hasar, kötü yönetilen iletişimden çıkar.

Bakım ve SEO: Ayrı Hizmetler, Ortak Zemin

Bakım paketlerine “SEO da dahil” yazılması yaygın bir bulanıklıktır; sınırı netleştirelim:

Bakımın SEO’ya doğal katkısı (pakete zaten dahil olması gerekenler): sitenin ayakta ve hızlı kalması, kırık linklerin temizliği, güvenlik sorunlarının önlenmesi (hack, sıralama katilidir), Search Console uyarılarının takibi. Bunlar SEO çalışması değil, SEO’nun zeminidir — zemin çökükse hiçbir SEO çalışması tutmaz.

SEO çalışmasının kendisi (ayrı hizmettir): kelime stratejisi, içerik üretimi ve güçlendirme, otorite inşası, teknik SEO projeleri. Bunlar aylık bakım saatine sığmaz; sığdırıldığı iddia edilen paketlerde ikisi de sembolik yapılır.

Pratik öneri: iki hizmeti ayrı satın alın ama aynı masada koordine edin — bakımcının yapacağı bir PHP yükseltmesi ya da tema değişikliği, SEO tarafını ilgilendirir (yönlendirmeler, hız, şablon değişimi); iki tarafın birbirinden habersiz çalıştığı siteler, site yenileme sonrası trafik düşüşü vakalarının değişmez adresidir.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Web sitesi bakımının özü üç cümledir:

1. Site bir ürün değil, süreçtir. Zemin sürekli hareket eder; bakım, siteyi o zeminde ayakta tutan düzenli küçük iştir. Bütçenizi kurarken siteyi araba gibi düşünün: yakıt (hosting) yetmez; periyodik bakım, muayene ve sigorta da hesaptadır.

2. Yedek, test edildiği kadar vardır. Bakımın en kritik tek maddesi budur: sunucudan ayrı, derinliği olan ve geri dönüşü kanıtlanmış yedek. Bu yazıdan tek cümle akılda kalacaksa, bu kalsın.

3. Kapsamı yazılı alın ya da rutini kendiniz kurun. İkisi de meşrudur; meşru olmayan, “çalışıyor işte” diyerek riski faize yatırmaktır.

Son not: KVKK ve sözleşme değinileri genel bilgilendirmedir; kendi metinleriniz için hukuk danışmanınıza başvurun.

Siteniz için bakım ve destek modelini konuşmak isterseniz web tasarım hizmetleri sayfasına bakabilir veya iletişime geçebilirsiniz.